KÖRFEZ’DE SAVAŞIN ACITAN REÇETESİ: DÜNYA BU YÜKÜ TAŞIYABİLİR Mİ?

Bir Analiz:

Tarih kitapları 28 Şubat’ı sadece bir askeri operasyonun başlangıcı olarak mı yazacak, yoksa küresel ekonomik düzenin "kumdan kaleler" gibi yıkıldığı gün olarak mı? ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan ve kısa sürede tüm coğrafyaya yayılan yangın, sadece cephedeki askeri değil, cebimizdeki ekmeği de yakmaya başladı.

Bugün gelinen noktada Orta Doğu, modern tarihin en ağır ekonomik bilançolarından biriyle karşı karşıya.

Hürmüz Kapandı, Dünya Nefessiz Kaldı

Savaşın en stratejik hamlesi olan Hürmüz Boğazı’ndaki trafik durması, küresel enerji piyasasının şah damarının kesilmesi anlamına geliyor. Günlük 15 milyon varillik devasa bir kesinti... Bu rakam, sadece bir istatistik değil; fabrikaların durması, nakliye maliyetlerinin uçması ve tüm dünyada enflasyon canavarının yeniden uyanması demek.

Körfez ülkelerinin sadece iki haftalık petrol geliri kaybı 25 milyar doları aşmış durumda. Günlük maliyetin 2 milyar doların üzerine çıkması, bölge ekonomilerinin ne kadar büyük bir kan kaybı yaşadığını özetliyor.

Dubai’de "Güven" Endeksi Çakıldı

Yıllardır "istikrarın ve lüksün merkezi" olarak pazarlanan, Türk yatırımcıların da akın ettiği Dubai, bugün savaşın ekonomik tahribatını en derinden hisseden yerlerin başında geliyor. Havacılık sektörü, 2020 pandemisinden bu yana en büyük kabusunu yaşıyor; ilk 24 saatte iptal edilen 3 bin 400 uçuş, küresel bir aktarma merkezinin nasıl bir anda "ıssız bir adaya" dönüşebileceğinin kanıtı.

Daha da çarpıcı olanı ise gayrimenkuldeki çöküş. Dubai konut satışlarındaki yüzde 25’lik düşüş ve emlak endeksindeki yüzde 26’lık erime, sermayenin "korkak" olduğunu bir kez daha hatırlatıyor. Para, barışın olmadığı yerde durmuyor.

Borsalarda Sert Ayrışma

Piyasalara baktığımızda tam bir kaos hakim. BAE borsası yüzde 14,7’lik kayıpla adeta erirken, ilginç bir şekilde Umman ve Irak borsalarının artıya geçmesi, yatırımcının bölge içinde bile kendine "güvenli liman" aradığını gösteriyor. Ancak bu geçici bir teselli; zira bölgedeki belirsizlik sürdükçe, uluslararası dev fonların —emeklilik ve varlık fonlarının— Körfez’den ayağını kesmesi kaçınılmaz bir son gibi görünüyor.

Sonuç: Enflasyon Kapıda, Yatırımcı Yolda

KÖİ Araştırma Merkezi Başkanı Eyüp Vural Aydın’ın da altını çizdiği gibi; uluslararası sermaye uzun vadeli strateji ve güvenlik ister. Mevcut tablo, sadece BAE veya Katar’ın değil, bölgedeki üretim modellerinin de sorgulanmasına neden olacak.

Şimdi asıl soru şu: Dünya ekonomisi, zaten kırılgan olan tedarik zincirine vurulan bu Orta Doğu kilidini ne kadar süre taşıyabilir? Eğer bu yangın diplomatik yollarla bir an önce söndürülmezse, sadece Körfez’in petrol gelirleri değil, küresel refah da bu alevlerin arasında kül olup gidecek.

Savaşın bilançosu her geçen gün ağırlaşıyor ve ne yazık ki fatura sadece savaşanlara değil, hepimize kesiliyor.

Aydın Son Havadis Analiz Enstitüsü