TRALLESLİ HEKİM ALEKSANDR (RAMAZAN ERGÜN)

Geçtiğimiz günlerde 14 Mart Tıp Bayramını idrak ettik. Ancak Aydın’da bu konuda hatırlanması gereken önemli bir hekim dikkatlerden kaçmıştır. Bu yazımızda ünlü hekim Aleksandr’dan bahsedeceğiz.

Trallesli Aleksandr ve onun dört kardeşi hakkındaki bilgiler Bizanslı tarihçi Agathias’ın “Historia” adlı eserinden edinilmiştir. Aleksandr, Stefan adındaki bir hekimin oğlu olarak M.S. 525’te Tralles’te doğmuştur. Stefan’ın beş oğlu da mesleklerinde üst düzey mevkilere gelmişlerdir. Aleksandr, ilkokul düzeyindeki eğitimini evinde almıştır. Jüstinyen zamanında tip okulları veya eğitim olanakları yoktu. Muhtemelen Aleksandr tıbbi bilgilerini bir usta öğretmenden (belki de babasından) öğrenmiş olmalıdır. Aleksandr zamanının çoğunu Yunanistan, Fransa, İtalya ve İspanya’da geçirdi. Onun Jüstinyen’in özel doktoru olduğu söylenmektedir.

Aleksandr’ın yazılarından geriye kalanların arasında; “Ateşli Hastalıkların Tedavileri”, “Barsak Kurtları Üzerine Bir Araştırma”, çeşitli hastalıkları ve tedavilerini anlatan “On iki Kitap” bulunmaktadır. Aleksandr birçok seyahat ve deneyimden sonra Roma’ya yerleşmiş, yüksek bir mevki sahibi olmuş ve M.S. 605 yılında ölmüştür.

Kardeşlerinden Anthemius, imparatorun baş mimarı ve saray mühendisi olup Ayasofya’yı yeniden inşa eden iki mimardan birisidir. Diğeri de Miletli İsidoros’tur. Öteki kardeşi Metrodorus ise usta bir gramerci olarak itibar görmüş ve kraliyet sarayındaki çocukların eğitiminde yer almıştır. Kardeşi Olimpius ise, gününün en bilgili hukukçularından biri olmuş ve muhtemelen Büyük Jüstinyen’e (257-265) danışmanlık yapmıştır. Dördüncü kardeş Dioscurus ise babası ve ağabeyi Aleksandr gibi hekim olmuş ve doğduğu şehirde (Tralles) yaşayarak hekimlik uygulamalarını başarı ile yerine getirmiştir.

KAYNAKÇA

Ramazan Ergün, Aydın’ı Aydınlatanlar, Başkar Ofset, Aydın 2018.

Ramazan Ergün’ün “Tarihi ve İnsanlarıyla Antalya” kitabının yazımı tamamlanmış olup basımı beklenmektedir.