İZMİR – Ege İhracatçı Birlikleri (EİB), 2026 yılı mart ayında 1 milyar 552 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Geçen yılın aynı dönemine göre %2’lik sınırlı bir düşüş yaşayan EİB, Türkiye genelindeki %6,4’lük daralmaya kıyasla daha dirençli bir performans sergiledi.
Sektörel Performans: Demir ve Su Ürünleri Zirveyi Bırakmadı
Mart ayında EİB bünyesindeki 12 birlikten 3’ü ihracatını artırmayı başarırken, sanayi sektörleri 869 milyon dolar, tarım sektörleri ise 574 milyon dolar katkı sağladı.
- Zirve: Ege Demir ve Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği, 210 milyon dolarla liderliğini sürdürdü.
- İhracat Artış Şampiyonu: Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller Birliği, %13’lük artış ve 135 milyon dolarlık hacmiyle en çok büyüme kaydeden birlik oldu.
- Rekor Artış: Birlik bünyesinde temsil edilmeyen sektörlerden Çimento, Cam ve Seramik, ihracatını %100 artırarak 10,3 milyon dolardan 20,6 milyon dolara çıkardı.
- Diğer Sektörler: Madencilik 110 milyon $, Yaş Meyve Sebze 98,6 milyon $, Hazır Giyim ise 97 milyon $ ihracat gerçekleştirdi.
Pazar Analizi: Avrupa Birliği’nin Payı %51’e Yükseldi
Ege ihracatçısının en güçlü pazarı olan Avrupa Birliği, mart ayında %10’luk artışla 792 milyon dolara ulaştı ve EİB ihracatındaki payını %51’e çıkardı.
- En Çok İhracat Yapılan Ülkeler: Almanya (150 milyon $), ABD (128 milyon $) ve İtalya (114,6 milyon $) ilk üç sırayı paylaştı.
- İspanya Sürprizi: İspanya, %37,5’lik rekor artışla İngiltere’yi geride bırakarak dördüncü sıraya yerleşti.
- Körfez Krizi: Bölgede yaşanan savaşın etkisiyle Körfez ülkelerine yapılan ihracat %48 oranında keskin bir düşüş yaşayarak 53,3 milyon dolara geriledi.
Ege Bölgesi İllerinde İzmir ve Uşak Pozitif Ayrıştı
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, mart ayında Ege Bölgesi’nin toplam ihracatı 2 milyar 310 milyon dolar oldu.
- İzmir: Bölge ihracatının %52’sini sırtlayan İzmir, ihracatını %4 artırarak 1,2 milyar dolara taşıdı.
- Uşak: İhracatını artıran bir diğer il olan Uşak, 25,9 milyon dolarlık performans sergiledi.
- Düşüş Yaşayanlar: Balıkesir %25, Afyonkarahisar %12 ve Manisa %15’lik düşüşlerle dikkat çekti.
Başkan Eskinazi’den Destek Çağrısı: “Döviz Dönüşüm Desteği Uzatılmalı”
EİB Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, yılın ilk çeyreğini değerlendirirken Körfez’deki savaşın olumsuz etkilerine değindi. İhracatçının üzerindeki kur baskısının hafifletilmesi gerektiğini belirten Eskinazi, şu taleplerde bulundu:
“Nisan ayında sona erecek olan %3’lük döviz dönüşüm desteğinin bir yıl daha uzatılması ve Sanayi Bakanlığı tarafından sağlanan istihdam desteği şartlarının gözden geçirilmesi, ihracatçımıza moral ve motivasyon sağlayacaktır”
Aydın Son Havadis Ekonomi Araştırmaları Akademisi
Bir Analiz
İhracatın Rotası: Fırtınalı Denizi AB Limanıyla Aşmak
3 Nisan 2026
Küresel siyasetin “ateş topuna” döndüğü, sınırların ötesindeki gerilimlerin sofralarımıza ve cüzdanlarımıza yansıdığı bir dönemden geçiyoruz. Ege İhracatçı Birlikleri’nin (EİB) mart ayı rakamları açıklandığında, bu gerçeği tüm çıplaklığıyla bir kez daha gördük. Türkiye genelinde ihracat %6,4 oranında kan kaybederken, Ege’nin bu sarsıntıyı %2’lik bir düşüşle atlatması aslında büyük bir direnç hikâyesidir.
Peki, bu direncin arkasında ne var? Gelin, rakamların satır aralarına birlikte bakalım.
Körfez’deki Yangın ve “Sadık Yâr” Avrupa
Orta Doğu’da ABD, İsrail ve İran hattında başlayan, ardından tüm Körfez bölgesini saran savaş; ticaret yollarını adeta tıkadı. Ege’nin Körfez ülkelerine yaptığı ihracatın neredeyse yarı yarıya (%48) erimesi rastlantı değil. Katar’da %78, Bahreyn’de %85 gibi dramatik düşüşler yaşanırken, ihracatçının imdadına yine o “sadık yâr” yetişti: Avrupa Birliği.
Ege, yüzünü Batı’ya dönerek Körfez’deki kaybını telafi etmeye çalışıyor. AB’nin toplam ihracattaki payının %51’e çıkması, bölgenin güvenli liman arayışının bir sonucudur. Özellikle İspanya’ya yapılan ihracatın %37,5 artarak İngiltere’yi dördüncü sıradan indirmesi, pazar dinamiklerinin ne kadar hızlı değişebileceğinin kanıtı.
Sektörel Kaleler: Demir, Su Ürünleri ve Şaşırtan Rekor
Sektörel bazda baktığımızda, Ege’nin “demir yumruğu” 210 milyon dolarla zirvedeki yerini koruyor. Ancak mart ayının asıl kahramanı, ihracatını %100 artırarak 20,6 milyon dolara çıkaran çimento, cam ve seramik sektörü oldu. Tarım tarafında ise su ürünleri ve hayvansal mamuller, %13’lük artışla sektörün yüz akı olmayı sürdürüyor.
Şehirler cephesinde ise tablo biraz karışık. Bölgenin lokomotifi İzmir, toplam ihracatın yarısından fazlasını sırtlayarak %4’lük bir büyüme sergiledi. Uşak da İzmir’in yanında pozitif bölgede kalmayı başaran yegâne ilimiz. Ancak Balıkesir (%-25) ve Manisa (%-15) gibi sanayi kentlerimizdeki gerileme, üzerinde ciddiyetle durulması gereken bir alarm sinyalidir.
Çözüm Bekleyen Düğüm: Kur Baskısı ve Teşvikler
EİB Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi’nin değerlendirmeleri, aslında tüm sanayicinin ortak feryadı. İhracatçılar üç yıldır süregelen kur baskısı altında nefes almaya çalışıyor. Enflasyonla mücadele elbette öncelik, ancak bu süreçte üretimin ve ihracatın anahtarı olan desteklerin kesilmemesi gerekiyor.
Nisan ayında sona erecek olan %3’lük döviz dönüşüm desteğinin bir yıl daha uzatılması talebi, sadece bir moral beklentisi değil, bir hayatta kalma refleksidir. Mevcut küresel konjonktürü fırsata çevirmek istiyorsak, ihracatçının sırtındaki yükü hafifletmek zorundayız.
Sonuç olarak; Ege, fırtınalı denizde rotasını Batı’ya kırarak gemisini yüzdürmeye devam ediyor. Ancak bu geminin daha hızlı yol alması için sadece rüzgâr (talep) yetmez; motorun (üretici) yakıtını (destekleri) eksik etmemek gerekir.
Aydın Son Havadis Bellek ve Analiz Enstitüsü
News
