PARİS – Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Orta Doğu’da tırmanan çatışmaların küresel enerji arzını durma noktasına getirmesi üzerine, kuruluş tarihinin en büyük acil durum rezervi salınımını gerçekleştireceğini duyurdu. 32 üye ülkenin oybirliğiyle aldığı karar doğrultusunda, piyasalardaki arz açığını kapatmak amacıyla 400 milyon varil petrolün kullanıma sunulacağı açıklandı.
Stratejik Rezervlerde “Eşi Benzeri Görülmemiş” Adım
IEA İcra Direktörü Fatih Birol başkanlığında dün gerçekleştirilen olağanüstü toplantının ardından, küresel ekonomiyi korumak adına acil toplu önlem paketi devreye alındı. Birol, yaptığı açıklamada piyasaların karşı karşıya olduğu zorluğun boyutuna dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Karşı karşıya olduğumuz petrol piyasası zorlukları, ölçek olarak eşi benzeri görülmemiş nitelikte. Bu nedenle IEA üye ülkelerinin benzeri görülmemiş büyüklükte bir kolektif eylemle yanıt vermesinden memnuniyet duyuyorum. Petrol piyasaları küreseldir, bu nedenle büyük aksaklıklara verilen yanıt da küresel olmalıdır.”
Hürmüz Boğazı Felci: Akış %10’un Altına Düştü
Haberin arka planında, 28 Şubat 2026’da Orta Doğu’da patlak veren ve enerji koridorlarını doğrudan hedef alan çatışmalar yer alıyor. Dünyanın en kritik enerji geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı, çatışmalar nedeniyle fiilen kapanma noktasına geldi.
- Arz Krizi: Boğaz üzerinden yapılan ham petrol ve rafine ürün ihracatı, çatışma öncesi seviyelerin %10’una kadar geriledi.
- Kritik Veri: 2025 yılı verilerine göre, dünya deniz yoluyla petrol ticaretinin yaklaşık %25’i (günlük 20 milyon varil) bu rota üzerinden gerçekleşiyordu.
- Alternatif Yetersizliği: Uzmanlar ve IEA yetkilileri, Hürmüz Boğazı’nı bypass edecek seçeneklerin son derece kısıtlı olduğunu vurguluyor.
IEA Tarihindeki 6. Müdahale
Bu koordineli stok salınımı, 1974 yılında kurulan ajansın tarihindeki altıncı operasyon olma özelliğini taşıyor. Daha önce 1991, 2005, 2011 yıllarında birer kez ve 2022 yılında iki kez başvurulan bu yöntem, bu kez 400 milyon varil ile rekor bir seviyeye ulaştı.
Mevcut Rezerv Durumu: Üye Ülkeler Acil Durum Stokları 1,2 Milyar Varil, Hükümet Yükümlülüğündeki Endüstri Stokları 600 Milyon Varil
Uygulama Süreci
400 milyon varillik stok salınımı, her üye ülkenin kendi ulusal yasal çerçevesi ve piyasa koşullarına göre belirlenecek takvim dahilinde piyasaya arz edilecek. IEA Sekreterliği, operasyonun teknik detaylarını ve uygulama takvimini önümüzdeki günlerde paylaşacağını açıkladı.
News
