Dünya çam balı üretiminin yüzde 90’ını karşılayan Türkiye, üretimdeki gücünü ihracat gelirine dönüştürmek için dev bir AR-GE projesi başlattı. 3,9 dolarlık ortalama ihraç fiyatını yukarı çekmeyi hedefleyen sektör, Türk çam balını Yeni Zelanda’nın dünyaca ünlü ‘Manuka’ balı gibi bir dünya markası haline getirecek.
Üretimde Dünya İkincisiyiz, İhracatta 18. Sıradayız
Türkiye, yıllık 100 bin tona yaklaşan bal üretimiyle dünya genelinde ikinci sırada yer alırken, ihracat gelirlerinde bu başarısını taçlandıramıyor. Mevcut verilerde 33,5 milyon dolarlık ihracatla dünya sıralamasında 18’inci basamakta bulunan Türkiye, aradaki bu devasa uçurumu kapatmak için düğmeye bastı. Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği, Tarım ve Orman Bakanlığı (TAGEM) iş birliğiyle “Türkiye Çam Balının Uluslararası Pazarda Rekabet Gücünü Artırma” projesini hayata geçirdi.
“Bu Makas Artık Kapanmak Zorunda”
Projenin detaylarını paylaşan Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Başkanı Bedri Girit, Türkiye’nin bal ihracat potansiyelinin 250 milyon dolar olduğunu vurguladı. Girit, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Çin 265 milyon dolar, Yeni Zelanda ise 250 milyon dolarlık ihracat yapıyor. Bizim üretim gücümüz ile gelirimiz arasındaki makas artık kapanmalı. İhracatımız 250 milyon dolar seviyesine çıktığında, arıcılık sektörümüzün her halkası bu refahtan payını alacak.”
Bilimsel Kanıtla “Premium” Segment Hedefi
Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Nedim Kalpaklıoğlu ise düşük fiyatlı konumlanmanın temel nedeninin “bilimsel altyapı eksikliği” olduğuna dikkat çekti. Özellikle Muğla, Aydın, Antalya ve İzmir gibi illerde üretilen 25 bin tonluk çam balının, uluslararası literatürde yeterince tanımlanmadığını belirtti.
Kalpaklıoğlu, “Çam balındaki protokateşik asit (PCA) gibi biyoaktif bileşenler yüksek potansiyele sahip. Ancak bu durum bilimsel yayınlarla desteklenmediği sürece ürünümüz ‘premium’ sınıfa giremiyor. Hedefimiz çam balını, Yeni Zelanda’nın Manuka balıyla rekabet edecek seviyeye çıkarmak” dedi.
24 Aylık Bilimsel Yol Haritası
İki yıl sürecek AR-GE projesi kapsamında şu adımlar atılacak:
- Marker Bileşenler: Çam balına özgü biyoaktif bileşenler ileri analiz yöntemleriyle tanımlanacak.
- Biyolojik Testler: Laboratuvar (in vitro) ve canlı (in vivo) ortamda etkinlik testleri yapılacak.
- Bilimsel Literatür: En az 10 SCI makalesi ve 15 uluslararası sunum ile Türk çam balı dünya literatürüne tescillenecek.
- Standardizasyon: Marker bileşiklere dayalı yeni bir bilimsel sınıflandırma sistemi geliştirilecek.
Bu hamle ile Türk çam balı, sadece geleneksel bir gıda değil; kimyasal olarak standardize edilmiş, fonksiyonel ve terapötik değeri kanıtlanmış bir “süper gıda” olarak dünya vitrinine çıkacak.
News
